Werkwoordspelling groep 7: ik-vorm, hij-vorm en 't kofschip
In groep 7 wordt de tegenwoordige tijd van werkwoorden herhaald en verdiept: de ik-vorm, de hij/zij-vorm, en de regel die bepaalt of een werkwoord op een d of een t eindigt.
De ik-vorm van een werkwoord is de stam: bij 'lopen' is dat 'loop' ('ik loop'). Bij hij, zij of een naam komt daar een t bij: 'hij loopt'. Dat lijkt eenvoudig, maar wordt lastig zodra de stam zelf al op een d of t eindigt, zoals bij 'worden': de stam is 'word', en 'hij' krijgt daar dus nog een t bij: 'hij wordt'.
Let op: 't kofschip bepaalt niet of de hij-vorm op een t of een d eindigt, die krijgt altijd een t. 't Kofschip speelt pas een rol bij de verleden tijd en het voltooid deelwoord: eindigt de stam op een kofschip-letter (t, k, f, s, ch, p), dan wordt de verleden tijd met -te gevormd (hij werkte), anders met -de (hij antwoordde).
Voorbeeld
'Word' of 'wordt'? De stam van 'worden' is 'word'. Bij 'hij' of 'zij' komt daar altijd een t bij, ook al eindigt de stam zelf al op een d: 'hij wordt beter'.
Veelgemaakte fout
De bekendste fout is 'hij word' schrijven in plaats van 'hij wordt': de gedachte dat een stam die al op een d eindigt geen extra t meer nodig heeft, terwijl de regel (stam plus t bij hij/zij) altijd geldt, ongeacht welke letter de stam al heeft.
Tip
Laat een kind bij twijfel altijd eerst hardop de stam benoemen ('word'), en dan pas de t erbij optellen voor de hij-vorm ('wordt'). Die tussenstap, expliciet uitgesproken, voorkomt dat de regel wordt overgeslagen.
Veelgestelde vragen
Waarom schrijf je 'hij wordt' met een t, terwijl de stam al op een d eindigt?
Omdat de regel voor de hij/zij-vorm van de tegenwoordige tijd altijd een t aan de stam toevoegt, ongeacht welke letter de stam zelf al heeft. De stam van 'worden' is 'word', en daar komt bij 'hij' of 'zij' altijd een t bij: 'wordt'.
Wat is de stam van een werkwoord?
De stam is de ik-vorm van een werkwoord in de tegenwoordige tijd: van 'lopen' is dat 'loop', van 'worden' is dat 'word'. De stam is het startpunt voor bijna elke werkwoordspellingregel.