Open en gesloten lettergrepen groep 8: samengestelde woorden
In groep 8 wordt dezelfde regel voor open en gesloten lettergrepen toegepast op langere en samengestelde woorden, waarbij het lastiger wordt om de juiste lettergreep te isoleren.
Bij een langer of samengesteld woord moet een kind eerst het woord in lettergrepen knippen voordat de regel toegepast kan worden: 'wandelwagen' bestaat uit 'wan-del-wa-gen', en de klinker- of medeklinkerverdubbeling geldt steeds per lettergreep, niet voor het hele woord ineens.
In vrij schrijfwerk komen bovendien minder frequente woorden voor dan in een dictee, waardoor een kind vaker op de regel moet terugvallen in plaats van op een vertrouwd woordbeeld.
Voorbeeld
'Zwem' (gesloten lettergreep, korte klinker) wordt in de verleden tijd 'zwemmen' (medeklinker verdubbeld om de korte klank te behouden), terwijl 'zwem' zelf al kort genoeg gespeld wordt zonder extra medeklinker.
Veelgemaakte fout
Bij samengestelde woorden wordt de knip tussen lettergrepen soms verkeerd gelegd, waardoor de verdubbelingsregel op de verkeerde plek wordt toegepast. Bij minder bekende woorden wordt er ook vaker op 'hoe het eruitziet' gegokt in plaats van de regel bewust toe te passen.
Tip
Laat een kind bij een lastig of onbekend woord eerst hardop in lettergrepen knippen, en per lettergreep benoemen of de klinker kort of lang klinkt. Die twee stappen samen leiden bijna altijd naar de juiste spelling, ook bij een woord dat nog niet eerder is gezien.
Veelgestelde vragen
Hoe knip je een langer woord in lettergrepen om de regel toe te passen?
Luister naar de klankgroepen in het woord bij het hardop uitspreken: 'wandelwagen' klinkt als wan-del-wa-gen. Elke klankgroep is een lettergreep, en de open/gesloten-regel geldt per lettergreep apart.
Geldt de verdubbelingsregel ook voor samengestelde woorden?
Ja, de regel geldt per lettergreep, ongeacht of het woord op zichzelf staat of onderdeel is van een samenstelling. Het lastige zit vooral in het correct herkennen van de lettergrepen in een langer woord, niet in een andere regel.