Denkfout · Begrijpend lezen
Verwijswoorden: mijn kind koppelt 'hij' of 'die' aan de verkeerde persoon
Wat het kind doet
Een verwijswoord aan het verkeerde woord gekoppeld: hij, zij of die wees naar iets anders dan de gekozen optie.
Waarom kinderen dit doen
Een verwijswoord vraagt om terugzoeken, en terugzoeken onderbreekt het lezen. Het kind pakt daarom de kandidaat die het dichtst bij staat of het laatst genoemd is, en leest door. Bij korte zinnen gaat dat goed; bij zinnen met twee personen of een tussenzin niet meer.
Hoe je het herkent
Vragen als "wie wordt bedoeld met zij?" gaan mis terwijl de rest van het begrip in orde lijkt. Het gekozen antwoord is bijna altijd de persoon die het kortst voor het verwijswoord genoemd werd.
Wat een leerkracht ermee kan
Laat het verwijswoord omcirkelen en er met een pijl naartoe wijzen. Lees de zin daarna hardop met het hele woord op de plek van het verwijswoord; dan hoor je of het klopt.
Wat je er thuis aan kunt doen
Speel het aanwijsspel bij het voorlezen van een krantenbericht of een verhaaltje: elke keer dat er hij, zij of die staat, even stoppen en aanwijzen wie dat is. Tien seconden per keer, en het terugzoeken wordt een gewoonte in plaats van een onderbreking.
Dat dit antwoord bij deze denkfout hoort, staat vooraf bij die antwoordoptie. Of het kind ook zo dacht, staat niet vast. Of zo'n toegekende denkfout klopt met wat een echt kind werkelijk dacht, is nog niet gemeten; dat is precies wat de pilot moet uitwijzen.