Denkfout · Begrijpend lezen
Feit of mening: waarom mijn kind ze door elkaar haalt
Wat het kind doet
Een mening en een feit door elkaar gehaald: wat je kunt nagaan werd een opvatting genoemd, of andersom.
Waarom kinderen dit doen
Kinderen wegen een uitspraak op toon: wat stellig klinkt, zal wel waar zijn. Maar een mening kan heel stellig staan ("dit is de mooiste stad van Nederland") en een feit heel voorzichtig. Het onderscheid zit niet in de toon maar in de controleerbaarheid, en dat is een nieuwe manier van kijken.
Hoe je het herkent
Bij de vraag of iets een feit of een mening is, wint de zin met de stelligste formulering. Ook andersom: een feit met "misschien" erin wordt een mening genoemd. De toon beslist, niet de inhoud.
Wat een leerkracht ermee kan
Laat bij elke zin een van twee vragen beantwoorden: kun je dit nagaan, en zou iemand anders er iets anders van kunnen vinden. Woorden als ik vind, het mooiste en te kort zijn het handvat, niet het onderwerp van de zin.
Wat je er thuis aan kunt doen
Stel bij uitspraken aan tafel de controlevraag: kunnen we dit nakijken? De uitslag van de wedstrijd wel, of het de beste wedstrijd ooit was niet. Reclame is prachtig oefenmateriaal, want die verpakt meningen beroepsmatig als feiten.
Dat dit antwoord bij deze denkfout hoort, staat vooraf bij die antwoordoptie. Of het kind ook zo dacht, staat niet vast. Of zo'n toegekende denkfout klopt met wat een echt kind werkelijk dacht, is nog niet gemeten; dat is precies wat de pilot moet uitwijzen.